هیدروموتور – موتور هیدرولیک

موتور هیدرولیکی که به آن به اختصار هیدروموتور گفته میشود، یک عملگر (اکچویتور) مکانیکی می‌باشد که امکان حرکت چرخشی را برای سیستم مکانیکی فراهم می‌کند. طرز کار هیدروموتور به این صورت است که؛ سیال به جریان افتاده توسط پمپ و فشارسازی شده توسط الکتروموتور را دریافت می‌کند و حرکت چرخشی را برای سیستم مکانیکی را ایجاد می‌‎کند. در واقع حرکتی شبیه جک هیدرولیک ولی نه با حرکت خطی، بلکه با حرکت دورانی حول محور شافت خود دارد.در یک تقسیم بندی خاص و  کلی هبدروموتور‌ها به 2 نوع زیر تقسیم‌بندی می‌شوند:

• حرکت (دوران) شافت پیوسته
• و دوران شافت در محدود

کاربرد هیدروموتور‌ها با دوران محدود بسیار محدود است و در دستگاه‌های صنعتی اغلب هیدروموتورها حرکت پیوسته دارند و توسط تجهیزات هیدرولیکی برای آنها محدودیت حرکتی ایجاد می‌شود. که در ادامه در مورد هیدروموتور‌ها با دوران پیوسته صحبت خواهیم کرد.

تقسیم‌بندی هیدروموتورها از نظر عملکرد

توجه کنید که؛ هیدروموتور جهت تامین گشتاور در سیستم مکانیکی مورد استفاده می‌شود. یعنی باید هم سرعت چرخش و هم قدرت مورد نیاز برای چرخش را داشته باشد. موتورهای هیدرولیکی از نظر سرعت چرخش (RPM – دور در دقیقه) به سه دسته زیر تقسیم می‌شوند:

• سرعت پایین (low speed)
• سرعت متوسط (Medium speed)
• سزعت بالا (High speed)

هیدروموتورها از نظر قدرت و گشتاور (N.m – یوتن‌متر) به سه دسته زیر تقسیم بندی می‌شوند:

• قدرت پایین (low Torque)
• قدرت متوسط (Medium Torque)
• قدرت بالا (High Torque)

با استفاده از دسته‌بندی‌ها و فیلتر کردن عملگرهای دورانی، با توجه به گشتاور، فشار کاری، سرعت چرخش و نحوه نصب هیدرو موتور مناسب را برای سیستم مکانیکی انتخاب نمایید.

دسته‌بندی انواع هیدروموتور (موتور هیدرولیکی)

مقدار تولید گشتاور هیدروموتور و توان تولیدی، بیشینه و کمینه سرعت چرخش هیدروموتور، بازده حرکتی، توانایی تحمل فشار بدنه و نحوه نصب هیدروموتور باعث ساخت مدل‌های مختلفی و تفاوت در طرز کار هیدروموتور شده است. هیدروموتور با حرکت (دوران) شافت پیوسته و دائم از نظر نوع و ساختار حرکتی به‌طورکلیبه پنج دسته اصلی تقسیم می‌گردند :

1. هیدروموتورهای دنده‌ای
2. هیدروموتورهای پره‌ای
3. هیدروموتورهای ژیروتور ( اوربیتالی )
4. هیدروموتورهای پیستونی
5. هیدروموتورهای شعاعی

هیدروموتور دنده‌ای چه ویژگی دارد؟

مکانیزم و ساختمان داخلی این‌گونه هیدروموتور‌ها شبیه به پمپ‌های دنده‌ای بوده و سرعت دورانی این‌گونه پمپ‌ها بستگی مستقیم به میزان حجم ورودی سیال داشته و با تغییر در میزان این جریان سرعت آن تغییر پیدا می‌کند. پس در نظر داشته باشید جهت کنترل سرعت چرخش از این امکان می‌توان استفاده نمود. هر چه سطح مقطع دنده‌ها بزرگ‌تر باشد یا به عبارتی دنده‌ها بزرگ‌تر باشد، نیروی گشتاور هیدروموتور بیشتر گردیده و سرعت آن کم می‌گردد که عکس این عمل نیز صادق می‌باشد. این‌گونه هیدروموتورها در توان‌های مختلف ( توان‌های هیدروموتورها را برحسب hp اسب بخار یا kw کیلووات می‌سنجند) در دسترس می‌باشد.

معمولاً حداکثر سرعت چرخش بر‌حسب دور بر دقیقه‌ی این‌گونه هیدروموتورها 1000rpm  بوده که جهت تبدیل به نیروهای بیشتر، شافت خروجی این‌گونه هیدروموتورها مستقیماً به گیربکس‌های کاهش‌دهنده سرعت و افزاینده قدرت نصب و از خروجی گیربکس جهت حرکت‌های چرخشی مورد استفاده می‌گردد. درصورتی‌که بخواهیم بالانس هیدرولیکی ازنظر فشار در یک هیدروموتور ایجاد گردد معمولاً مسیری از قسمت خروجی به قسمت ورودی باز نموده که به این وسیله نیروهای فشاری قسمت کم‌فشار و پرفشار را در مقابل یکدیگر قرار داده که توسط آن بالانس هیدرولیکی ایجاد نموده و بتوان سرعت و قدرت یکنواخت ایجاد نمود.